Je begon als een van de eersten bij Reggedok. Hoe heb je die beginjaren ervaren?

Elienne:
“Het was echt een klein, intiem clubje. Je wist als collega’s veel van elkaar: verjaardagen van kinderen, waar iemand mee worstelde, wat iemand dreef. In het werken moest alles nog uitgevonden worden; er was geen systeem, geen strak protocol. Dus we verdeelden cliënten onderling en ontdekten al doende hoe we het ‘Reggedok-werk’ vorm wilden geven met elkaar. Een lerende organisatie waar het niet ging om ‘goed’ of ‘fout’, maar om samen bewuste en weloverwogen keuzes te maken die recht doen aan de mensen waarmee we werken.

Door de jaren heen werd Reggedok groter. Ik merkte soms dat ik even ‘verbindingsmoe’ kon zijn. Dit had misschien meer met mijn eigen persoonlijke balans te maken dan met Reggedok; logischerwijs had ik de ene periode meer ruimte voor nieuwe mensen dan de andere periode. Op een gegeven moment waren we met 20, 30, 40 mensen… Maar telkens vond ik toch weer de energie om samen met de ‘vaste kern’ nieuwe collega’s mee te nemen in onze visie en onze manier van werken. Dat vond ik mooi: dat je het samen blijft bouwen, ook in groei.

Hoe zou jij omschrijven hoe Reggedok werkt? Wat is de kern van de visie?

Elienne:
“Voor mij is het: doen wat nodig is. Dat betekent dat geen enkele situatie hetzelfde is. We kijken steeds opnieuw naar wat deze cliënt, dit gezin, deze situatie vraagt. En daarbij bundelen we krachten: we gebruiken alle expertise die we in huis hebben, in plaats van in vakjes en modules te denken. We bieden dus echt maatwerk. Het samen puzzelen naar passende inzet en het daarbij buiten de al gebaande banen te kunnen denken, heeft me altijd enorm veel plezier en voldoening gegeven!

We werken vanuit gelijkwaardigheid. We ontmoeten elkaar als mens—niet als hulpverlener tegenover ‘een probleem’. We hebben altijd een houding van ‘niet-weten’: nieuwsgierig, open, onderzoekend en zonder oordeel. Die manier van kijken is in tien jaar tijd nooit veranderd.”

Nieuwe collega’s zeggen vaak dat Reggedok ‘een warm bad’ is. Waar zit dat volgens jou in?

Elienne:
“In gezien worden als mens. Niet: wat kun je en welke diploma’s heb je? Maar: wie bén je? Je mag er zijn met kwaliteiten, valkuilen en alles daartussen. En ik denk dat iedereen verantwoordelijkheid voelt voor het samen en het verbinden. Dat maakt het warm.”

Wat moet iemand in huis hebben om bij Reggedok te passen?

Elienne:
‘’Ik denk vooral het kunnen erkennen dat je een mens bent en dat je altijd meer niet weet, dan wel. Én dat wanneer je samen krachten bundelt, je een hoop meer weet en grootste impact kan maken op de mensen om je heen. Ik denk dat het heel belangrijk is dat je je kwetsbaar op kan stellen. Dat je echt naast de ander kan gaan staan en een stukje samen op kan lopen en het dus soms samen ook ‘gewoon’ even niet mag weten. Dat doet me denken aan een mooie quote van Eckart Tolle: ‘’Het niet weten kunnen verdragen is cruciaal om antwoorden te krijgen.’’  Als je dat kan verdragen en de ander hierin mee kan nemen is dat denk ik een hele mooie basis voor een fijne samenwerking; als collega’s maar zeker ook met cliënten. Hoe naar is het als iemand al lange tijd met een probleem worstelt en jij hebt direct de oplossing. Dat getuigd van een bepaalde arrogantie, terwijl de ander juist vraagt om nederigheid. Kun je naast me staan? Kun je er zijn? Ook als het anders loopt dan verwacht? Deze houding vraagt om reflectievermogen en kwetsbaarheid. En je moet het leuk vinden om een stukje buiten de kaders te dansen met een gezonde portie vertrouwen dat die ruimte er is.

Je vertelde over casussen waarin gezinnen in het begin ‘de deur dicht hielden’. Kun je daar iets dieper op ingaan? Wat deed je dan precies?

Elienne:
“Eén van de mooiste aspecten van ons werk vind ik dat we echt durven te vertragen. Dat we niet binnenkomen met dé oplossing, maar juist met tijd, aandacht en nieuwsgierigheid. Bij sommige gezinnen is er wantrouwen of vermoeidheid door bijvoorbeeld eerdere trajecten en/of diepgeworteld trauma. Dan kom je binnen en voel je: die deur staat op een kiertje, of is misschien wel helemaal dicht. Wat ik dan doe is aansluiten. Ik probeer te voelen: wat is er nodig om veiligheid te creëren? Wat heeft de ander nodig om zijn/haar muurtje misschien een heel klein beetje te laten zakken én wat staat er op dit moment mogelijk in de weg voor een ‘akkoord’ in ons contact?.  Hoe ik dan aansluit? Ja, geen idee eigenlijk. Op gevoel..  Dat kan van alles zijn: langskomen zonder agenda, praten via een knuffel of duplo-poppetjes, een lange wandeling of juist eerst maar eens praktisch aan de slag met die stapel brieven die letterlijk een barrière veroorzaakt tussen mij en de ander. En soms ook met zo’n slechte woordgrap of ik laat de stilte spreken (die laatste vind ik zelf nog wel eens ingewikkeld, maar is mega krachtig!).

Ik moet ook denken aan een situatie waarin we samen naar een familie gingen die volledig in het verweer stond. Ze wilden eigenlijk niets van ons weten. We wisten zelf ook niet precies wat we gingen doen, alleen dat we wilden aansluiten. En juist door dat eerlijk te benoemen—‘We weten het ook niet, laten we samen beginnen’—ontwapende de sfeer.

Het ging er niet om dat we een plan presenteerden, maar dat we er waren. Dat we hoop brachten. Dat we lieten zien: we zijn niet tegen jullie, we staan naast jullie.

Dat is wat vaak het verschil maakt. Gewoon een stukje menselijkheid. Er zijn, ook of juist, als het ingewikkeld is.”

Hoe doe je dat: aansluiten bij een gezin als die deur nog dicht zit?

Elienne:
“Vertragen en verdragen. Niet meteen antwoorden willen geven, maar er zijn. De vraag achter de vraag zoeken. Niet ingevuld door externen, maar samen ontdekken wat er echt speelt.”

Je was in veel processen betrokken: het aanmeldteam, interne audits, SKM, Kind een stem, zelfstandig begeleid wonen, Outdoors, aandachtsfunctionaris… Wat heeft dat jou gebracht?

Elienne:
“Heel veel. Ik kreeg altijd het vertrouwen om nieuwe dingen te proberen. Daardoor bleef ik groeien. En ik vond het fantastisch dat ik op zoveel plekken mocht meedenken over hoe we werken en waar we voor staan. Dat vertrouwen—‘ga maar doen, probeer maar’—heb ik als enorm waardevol ervaren. Ik denk dat dat ook is wat ik cliënten graag mee geef: dat je mag oefenen, dat je het niet perfect hoeft te kunnen voordat je begint.”

Is er iets waarvan je dacht: ‘dat kan ik nooit’, maar dat nu vanzelfsprekend voelt?

Elienne:
“In het begin vond ik het spannend dat ik als 22-jarige dame mensen begeleidde die ouder waren dan ik. Ik wist niet of ze me serieus zouden nemen. Ik heb nooit gedacht ‘dat kan ik nooit’, want dat vertrouwen was er altijd. Ik kreeg zeker wel eens ‘te grote schoenen’ aangetrokken en ging dan flink ‘op mijn bek’. Toch heeft dat nooit écht als falen gevoeld, meer als samen leren. Hoe mooi is het als de ander ziet dat jij ook je beperkingen hebt en dat je dat dan gewoon kan erkennen, je excuses kan aanbieden als je ernaast zat/niet kon bieden wat er nodig was om de ander te zien. Maar dat dat zo voelde, kwam echt door het vertrouwen wat ik voelde vanuit de organisatie. Ik kon altijd eerlijk zeggen: ‘Ik weet het niet’—en dat gesprek bracht altijd verder.”

Waar ben je het meest door gevormd in die tien jaar?

Elienne:
“Reggedok heeft me geleerd om te vertragen, om ongemak te verdragen, om fouten te mogen maken en om echt te verbinden met de ander. Maar ook om te leven vanuit dankbaarheid en aandacht. Je hebt niet eeuwig de tijd hier, dus besteed die bewust aan wat er echt toe doet. Dat geldt voor cliënten, maar ook voor jezelf.”

Je benoemt vaak ‘hoop’ en ‘bemoedigen’. Waarom zijn die zo belangrijk voor je?

Elienne:
“Als je als hulpverlener de hoop kwijt bent, moet je uit een casus stappen vind ik. Daar ben ik best wel stellig in. Hoop is essentieel. Het gaat over laten zien dat er altijd mogelijkheden zijn, ook al zijn ze klein. En over iemand ontschuldigen: ‘’ Je deed wat nodig was om te overleven. Dat is logisch, het is oké. Maar nu mogen we kijken wat er nog meer mogelijk is. ‘’ Ieder mens heeft manieren ontwikkeld om te overleven—soms gezond, soms minder handig, maar altijd logisch. Iedereen draagt een vorm van zelfbescherming met zich mee, het heeft iemand gebracht waar hij of zij nu is. Maar nu kunnen we ook samen kijken: wat heb je nodig, mag er nu iets anders komen?”. In het werken met ‘een taal erbij’ zette we dit wel eens uit als een schatkist. Het is heel bemoedigend en ont-schuldigend om iemand zijn coping korte tijd ‘te eren’ (wat fijn dat je hier zo mee om kon gaan, het heeft je helpen overleven) maar nog bemoedigender om vervolgens vanuit de gezonde context in contact te zijn (je mag nu anders doen, andere keuzes maken die op lange termijn gezonder zijn en je meer brengen). Hoe kwam ik hier nou? O ja, hoop en bemoedigen. Ik geloof dat dat onze belangrijkste taak is in de hulpverlening. Licht brengen waar het pikzwart is en een zaadje planten waar groei in eerste instantie onmogelijk lijkt.

Je staat ook bekend om je humor. Hoe speelt dat een rol in je werk?

Elienne:

‘’O is, dat zo? Ik kan ook heel serieus zijn hoor en heel gefocust (en hard) op mijn laptop zitten rammen 😊 Maar humor is voor mij zeker een manier van verbinden. Ik heb echt liefde voor woorden—woordgrappen, taalgrappen, flauwe humor. Ik hoor een woord en mijn hoofd maakt vaak automatisch een grap. Soms best irritant. Maar humor opent iets. Zelfs in zware gesprekken. Als een cliënt of collega even kan lachen, al is het maar klein, dan voel je dat de spanning zakt. Het maakt ruimte om weer adem te halen en om met een frisse blik te kijken. Soms lijkt het misschien flauw, maar dat luchtige maakt dat mensen zich gezien voelen in hun menselijkheid. Ook in zware situaties is plezier een herinnering: oh ja—ik kan dit nog, dit is er ook nog. Bij Reggedok hoorde dat voor mij bij wie we samen waren: lachen om onzin, flauwe woordgrappen. Het is luchtigheid, maar ook een vorm van hoop.”

Na tien jaar ga je een nieuwe stap zetten. Wat neem je mee?

Elienne:
“Een heleboel fantastische herinneringen: mooie ontmoetingen, succeservaringen, leerervaringen, grappen, ontstane vriendschappen en vertrouwen in mezelf en de ander. Reggedok heeft mij enorm gevormd als mens, maar ook in mijn vak als hulpverlener. Daar ben ik mega dankbaar voor.

En wat laat je achter bij Reggedok?

Elienne:

‘’Ik hoop dat collega’s en cliënten mij hebben ervaren als een warm, betrokken mens dat werkt van hart tot hart en met aandacht verbonden was bij alles en iedereen die op haar pad kwam de afgelopen 10 jaar. Ik hoop dat ik hoop en bemoedigende woorden achterlaat, zaadjes heb geplant! Wat ik achter laat is een stukje ‘familie’, want zo heeft Reggedok voor mij altijd gevoeld.”

Wat wil je tot slot meegeven aan collega’s en lezers van dit interview?

Elienne:
“Ontmoet elkaar. Heb aandacht voor de mensen om je heen. Werk vanuit verbinding, kwetsbaarheid en dankbaarheid. En blijf bemoedigen. Hoop is misschien wel het belangrijkste wat we kunnen geven.” Bedankt voor alle mooie ontmoetingen en wie weet tot ziens!